Rozwód w Katowicach – jak wygląda sprawa rozwodowa?

Kiedy sąd może orzec rozwód?

Podstawową przesłanką rozwodu jest zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego.

Zupełność rozkładu oznacza zasadniczo ustanie więzi, które tworzą małżeństwo – przede wszystkim więzi uczuciowej, fizycznej i gospodarczej. Każda sprawa jest jednak oceniana indywidualnie. Sam fakt, że małżonkowie nadal mieszkają pod jednym adresem, nie musi automatycznie wykluczać rozwodu, podobnie jak samo oddzielne zamieszkiwanie nie przesądza jeszcze o spełnieniu wszystkich przesłanek.

Rozkład powinien być również trwały, czyli okoliczności sprawy powinny wskazywać, że nie ma realnych perspektyw powrotu małżonków do wspólnego pożycia.

Istnieją jednocześnie sytuacje, w których mimo występowania zupełnego i trwałego rozkładu pożycia sąd nie może orzec rozwodu. Znaczenie może mieć między innymi dobro wspólnych małoletnich dzieci, zasady współżycia społecznego, a w określonych przypadkach również brak zgody małżonka niewinnego na rozwód żądany przez małżonka wyłącznie winnego.

Dlatego przed złożeniem pozwu warto przeanalizować nie tylko przyczyny rozpadu małżeństwa, ale również aktualną sytuację rodzinną.

Rozwód z orzekaniem o winie czy bez orzekania o winie?

Jest to jedna z najważniejszych decyzji podejmowanych przed rozpoczęciem postępowania.

Co do zasady sąd, rozwiązując małżeństwo, orzeka, czy i który z małżonków ponosi winę za rozkład pożycia.

Możliwe jest między innymi ustalenie:

• wyłącznej winy jednego z małżonków,
• winy obojga małżonków,
• albo – na zgodne żądanie małżonków – zaniechanie orzekania o winie.

Rozwód bez orzekania o winie może być rozwiązaniem pozwalającym ograniczyć zakres sporu i materiału dowodowego. Nie oznacza to jednak, że taki wariant zawsze będzie najkorzystniejszy.

Orzeczenie o wyłącznej winie jednego z małżonków może mieć znaczenie również dla późniejszych roszczeń alimentacyjnych między byłymi małżonkami.

Dlatego decyzji o rezygnacji z orzekania o winie nie warto podejmować wyłącznie dlatego, że postępowanie może wtedy okazać się prostsze. Najpierw należy ocenić sytuację konkretnego małżeństwa, możliwe konsekwencje finansowe oraz dostępny materiał dowodowy.

Co może być dowodem winy za rozkład pożycia?

Jeżeli strona domaga się ustalenia winy drugiego małżonka, samo przedstawienie własnej oceny sytuacji może być niewystarczające.

W zależności od okoliczności znaczenie mogą mieć między innymi:

• korespondencja pomiędzy małżonkami,
• wiadomości i inne dokumenty,
• zeznania świadków,
• dokumentacja dotycząca sytuacji rodzinnej,
• dokumentacja medyczna lub urzędowa, jeżeli ma związek ze sprawą,
• dokumenty dotyczące sytuacji finansowej małżonków,
• inne dowody pozwalające wykazać przyczyny rozpadu małżeństwa.

Nie chodzi jednak o zgromadzenie możliwie największej liczby dowodów. Istotniejsze jest ustalenie, co konkretnie chcemy przed sądem udowodnić i za pomocą jakiego dowodu.

Dobrze przygotowana strategia dowodowa może mieć istotny wpływ zarówno na przebieg, jak i czas trwania postępowania.

Rozwód a małoletnie dzieci

Jeżeli małżonkowie mają wspólne małoletnie dzieci, rozwód obejmuje znacznie więcej zagadnień niż samo rozwiązanie małżeństwa.

W wyroku rozwodowym sąd rozstrzyga między innymi o:

• wykonywaniu władzy rodzicielskiej,
• kontaktach rodziców z dzieckiem,
• ponoszeniu kosztów utrzymania i wychowania dziecka.

Jeżeli rodzice potrafią porozumieć się w sprawach dziecka, mogą przedstawić sądowi odpowiednie porozumienie dotyczące wykonywania władzy rodzicielskiej i kontaktów.

Zgodne stanowisko rodziców może znacząco ograniczyć zakres sporu, ale każde rozwiązanie dotyczące dziecka musi być przede wszystkim zgodne z jego dobrem.

W przypadku konfliktu sąd może szczegółowo rozstrzygać sposób wykonywania władzy rodzicielskiej i kontaktów. W określonych sytuacjach możliwe jest również ograniczenie władzy rodzicielskiej jednego z rodziców do konkretnych obowiązków i uprawnień.

Dlatego przy rozwodzie rodziców jednym z najważniejszych elementów przygotowania sprawy jest ustalenie, jak ma wyglądać sytuacja dziecka po rozstaniu w tym sposób wykonywania kontaktów.

Alimenty na dziecko w sprawie rozwodowej

Jeżeli małżonkowie mają wspólne małoletnie dziecko, sąd rozwodowy rozstrzyga również o kosztach jego utrzymania i wychowania.

Przy ustalaniu wysokości alimentów znaczenie mają przede wszystkim usprawiedliwione potrzeby dziecka oraz możliwości zarobkowe i majątkowe rodziców.

W praktyce przed sprawą warto przygotować możliwie konkretną analizę miesięcznych wydatków związanych z dzieckiem.

Mogą to być przykładowo koszty:

• wyżywienia,
• mieszkania i mediów przypadających na dziecko,
• odzieży i obuwia,
• szkoły lub przedszkola,
• zajęć dodatkowych,
• leczenia i leków,
• transportu,
• wypoczynku,
• zainteresowań i innych uzasadnionych potrzeb.

Nie zawsze właściwe jest mechaniczne podzielenie wszystkich kosztów po połowie. Znaczenie ma również osobista opieka nad dzieckiem oraz rzeczywista sytuacja każdego z rodziców.

Szczegółowe zagadnienia dotyczące ustalania, podwyższania i obniżania alimentów omawiam odrębnie w ramach pomocy dotyczącej alimentów na dzieci.

Czy małżonek może żądać alimentów po rozwodzie?

Tak. Alimenty między byłymi małżonkami są jednak czymś innym niż alimenty należne dziecku.

Zakres takiego obowiązku zależy między innymi od sposobu rozstrzygnięcia o winie.

Małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego i znajduje się w niedostatku, może w określonych warunkach żądać środków utrzymania od drugiego byłego małżonka.

Sytuacja wygląda inaczej, gdy jeden z małżonków zostanie uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód powoduje istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego. W takim przypadku możliwość dochodzenia alimentów może być szersza i nie jest uzależniona od występowania niedostatku.

Jest to jeden z powodów, dla których wybór pomiędzy rozwodem z orzekaniem o winie a rozwodem bez orzekania o winie powinien być poprzedzony analizą skutków prawnych.

Co z majątkiem po rozwodzie?

Rozwiązanie małżeństwa oraz podział majątku wspólnego to dwa odrębne zagadnienia.

Sąd może dokonać podziału majątku już w wyroku rozwodowym, ale tylko wtedy, gdy przeprowadzenie podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu rozwodowym.

Jeżeli pomiędzy małżonkami istnieje poważny spór dotyczący:

• składu majątku,
• wartości poszczególnych składników,
• nakładów i wydatków,
• sposobu podziału,
• nierównych udziałów,

najczęściej konieczne jest przeprowadzenie odrębnego postępowania o podział majątku po ustaniu wspólności majątkowej.

Dlatego jeszcze przed złożeniem pozwu rozwodowego warto zastanowić się, czy w konkretnej sytuacji rozsądne jest łączenie obu zagadnień, czy też lepiej przeprowadzić je osobno.

Wspólne mieszkanie po rozwodzie

Jeżeli w chwili orzekania rozwodu małżonkowie nadal zajmują wspólne mieszkanie, sąd co do zasady rozstrzyga również o sposobie korzystania z niego przez czas dalszego wspólnego zamieszkiwania.

W szczególnych sytuacjach możliwe są również dalej idące rozstrzygnięcia.

Przepisy przewidują między innymi możliwość nakazania eksmisji jednego z małżonków w wyjątkowych przypadkach, gdy jego rażąco naganne zachowanie uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie.

Na zgodny wniosek stron możliwe może być także dokonanie określonych rozstrzygnięć dotyczących wspólnego mieszkania.

Gdzie składa się pozew o rozwód?

Sprawę o rozwód rozpoznaje sąd okręgowy.

Nie zawsze jednak właściwy będzie sąd znajdujący się najbliżej aktualnego miejsca zamieszkania osoby składającej pozew.

Co do zasady pozew składa się do sądu, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, jeżeli przynajmniej jedno z nich nadal ma w tym okręgu miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu.

Jeżeli ta podstawa nie występuje, znaczenie ma miejsce zamieszkania strony pozwanej, a dopiero w dalszej kolejności strony powodowej.

W przypadku osób związanych z Katowicami warto więc przed złożeniem pozwu ustalić właściwość sądu na podstawie konkretnej historii miejsca zamieszkania małżonków.

Ile kosztuje sprawa rozwodowa?

Opłata sądowa od pozwu o rozwód wynosi obecnie 600 zł.

Jeżeli sąd orzeknie rozwód na zgodny wniosek małżonków bez orzekania o winie, po uprawomocnieniu się wyroku połowa uiszczonej opłaty podlega zwrotowi.

W toku sprawy mogą pojawić się również inne koszty, zależnie od zakresu postępowania i przeprowadzanych dowodów.

Do tego należy odrębnie uwzględnić ewentualne koszty profesjonalnego pełnomocnika.

Jak przygotować się do rozwodu?

Przed złożeniem pozwu warto uporządkować podstawowe informacje dotyczące małżeństwa oraz określić, jakich rozstrzygnięć oczekujemy od sądu.

W szczególności warto ustalić:

1. czy rozwód ma nastąpić z orzekaniem o winie czy bez orzekania o winie,
2. jakie były przyczyny rozpadu małżeństwa,
3. jakie dowody mogą potwierdzić przedstawiane okoliczności,
4. jakie stanowisko ma zostać przedstawione w sprawach dzieci,
5. jaka wysokość alimentów odpowiada rzeczywistym potrzebom dziecka,
6. czy istnieje spór dotyczący wspólnego mieszkania,
7. czy w ramach rozwodu ma być rozważany podział majątku,
8. czy mogą pojawić się roszczenia alimentacyjne pomiędzy małżonkami.

Do pozwu potrzebne są również odpowiednie dokumenty, w szczególności dokumenty stanu cywilnego, a w zależności od zgłaszanych żądań także dokumentacja finansowa i dowodowa.

Dobre przygotowanie tych kwestii przed wniesieniem pozwu pozwala uniknąć sytuacji, w której najważniejsze decyzje procesowe podejmowane są dopiero w trakcie postępowania.

Ile trwa rozwód?

Nie istnieje jeden ustawowy czas trwania sprawy rozwodowej.

Postępowanie może wyglądać zupełnie inaczej w sprawie, w której małżonkowie są zgodni co do rozwodu i najważniejszych kwestii dotyczących dzieci, niż w sprawie obejmującej spór o winę, władzę rodzicielską, kontakty, alimenty oraz rozbudowane postępowanie dowodowe.

Na długość postępowania wpływają między innymi:

• zakres sporu pomiędzy małżonkami,
• liczba przeprowadzanych dowodów,
• liczba świadków,
• sytuacja wspólnych małoletnich dzieci,
• konieczność uzyskania opinii specjalistycznych,
• stanowisko drugiego małżonka,
• obciążenie właściwego sądu.

Dlatego przed rozpoczęciem sprawy warto przede wszystkim ustalić, które kwestie rzeczywiście wymagają sporu, a które można wcześniej uzgodnić.

Czy do rozwodu potrzebny jest radca prawny?

Przepisy nie wymagają, aby małżonek był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika.

Sprawa rozwodowa może jednak dotyczyć jednocześnie wielu zagadnień: winy, dzieci, alimentów, mieszkania, sytuacji finansowej małżonków oraz konsekwencji przyszłego podziału majątku.

Pomoc radcy prawnego pozwala przede wszystkim spojrzeć na sprawę nie tylko z perspektywy samego rozwodu, ale także jego dalszych skutków.

W ramach prowadzenia sprawy pomoc może obejmować między innymi:

• analizę sytuacji przed złożeniem pozwu,
• ustalenie żądań i strategii postępowania,
• przygotowanie pozwu o rozwód albo odpowiedzi na pozew,
• dobór i przygotowanie materiału dowodowego,
• przygotowanie stanowiska dotyczącego dzieci i alimentów,
• reprezentację przed sądem,
• negocjacje dotyczące kwestii, które mogą zostać uzgodnione,
• analizę dalszych konsekwencji dotyczących alimentów lub majątku.

Rozwód w Katowicach – warto przygotować sprawę przed złożeniem pozwu

Każda sprawa rozwodowa wygląda inaczej. W jednej najważniejszym problemem będzie ustalenie winy, w innej sytuacja dzieci, wysokość alimentów albo konieczność uporządkowania kwestii majątkowych.

Dlatego przed rozpoczęciem postępowania warto ustalić, jakie rozstrzygnięcia są rzeczywiście potrzebne i jakie konsekwencje może mieć przyjęta strategia.

Kancelaria Radcy Prawnego Sebastian Stokłosa w Katowicach prowadzi sprawy rozwodowe dla klientów z całego województwa śląskiego, a w razie potrzeby również z innych części Polski. Pomoc obejmuje zarówno przygotowanie i wniesienie pozwu o rozwód, jak i przygotowanie odpowiedzi na pozew oraz reprezentację w postępowaniu. Wstępna analiza sprawy i przygotowanie dokumentów mogą być prowadzone również zdalnie.

Informacje o pomocy kancelarii w pozostałych sprawach rodzinnych znajdziesz na stronie Prawo rodzinne.